Hiện tượng thủy triều lên xuống mỗi ngày là một trong những hiện tượng tự nhiên rất quen thuộc ở các vùng biển. Nguyên nhân chính của thủy triều liên quan trực tiếp đến lực hấp dẫn giữa Trái Đất, Mặt Trăng và Mặt Trời. Trong đó, Mặt Trăng đóng vai trò quan trọng nhất.

Dưới đây là cách giải thích đơn giản và dễ hiểu.

Thủy triều là gì?

Thủy triều là hiện tượng mực nước biển dâng lên (triều lên) và hạ xuống (triều xuống) theo chu kỳ trong ngày. Hiện tượng này xảy ra ở hầu hết các đại dương và vùng biển trên thế giới.

Thông thường trong một ngày, nhiều nơi sẽ có:

• 2 lần nước dâng (triều cao)

• 2 lần nước rút (triều thấp)

Chu kỳ này lặp lại gần như đều đặn mỗi ngày.

Vai trò của Mặt Trăng trong hiện tượng thủy triều

Nguyên nhân chính của thủy triều là lực hấp dẫn của Mặt Trăng tác động lên Trái Đất.

Nước biển có khả năng di chuyển dễ dàng nên khi bị lực hút của Mặt Trăng tác động, nước ở đại dương sẽ:

• bị kéo dồn về phía gần Mặt Trăng hơn, tạo ra vùng nước dâng cao

• đồng thời phía đối diện của Trái Đất cũng xuất hiện một vùng nước dâng khác

Vì Trái Đất quay quanh trục của nó, các vùng biển trên hành tinh sẽ lần lượt đi qua các vùng nước dâng này, tạo ra chu kỳ thủy triều lên và xuống.

Mặt Trời cũng ảnh hưởng đến thủy triều

Ngoài Mặt Trăng, Mặt Trời cũng có lực hấp dẫn tác động đến nước biển. Tuy nhiên do khoảng cách xa hơn nên ảnh hưởng của Mặt Trời yếu hơn so với Mặt Trăng.

Khi Mặt Trăng và Mặt Trời nằm thẳng hàng với Trái Đất, lực hút của hai thiên thể cộng lại sẽ tạo ra:

• thủy triều lớn hơn bình thường

• gọi là triều cường

Hiện tượng này thường xảy ra vào thời điểm trăng non hoặc trăng tròn.

Vì sao có nơi thủy triều lên xuống rất mạnh?

Độ cao của thủy triều không giống nhau ở mọi nơi. Nó còn phụ thuộc vào:

• hình dạng bờ biển

• độ sâu của đại dương

• cấu trúc đáy biển

• vị trí địa lý

Ví dụ có nơi thủy triều chỉ thay đổi vài chục centimet, nhưng có nơi có thể chênh lệch tới vài mét.

Một vài điều thú vị về thủy triều

Thủy triều không chỉ là hiện tượng thiên nhiên đơn giản mà còn ảnh hưởng nhiều đến đời sống con người:

• Giúp ngư dân xác định thời điểm ra khơi

• Ảnh hưởng đến hệ sinh thái ven biển

• Được sử dụng để tạo năng lượng thủy triều ở một số quốc gia

✅ Tóm lại:
Hiện tượng thủy triều xảy ra chủ yếu do lực hấp dẫn của Mặt Trăng tác động lên nước biển trên Trái Đất, kết hợp với ảnh hưởng từ Mặt Trời. Khi Trái Đất quay, các vùng biển sẽ lần lượt đi qua các khu vực nước dâng này, tạo nên hiện tượng nước biển lên xuống mỗi ngày.