Chào mọi người! Hôm nay mình hơi đau đầu vì một chuyện nho nhỏ. Sáng nay trong lúc đang tranh luận với mấy đứa bạn về ngôn ngữ, tự dưng nảy ra câu hỏi không biết từ nào đúng: “trục trặc” hay “chục chặc”. Bên thì bảo là “trục trặc” nghe hợp lý vì thấy dùng nhiều, bên thì cãi nảy cãi nỉ rằng “chục chặc” mới chuẩn hơn vì nghe “có vẻ” đúng hơn. Làm mình cứ ngẩn ngơ cả buổi sáng.
Mình thử tìm trên mạng thì thấy không rõ lắm, mỗi nơi một kiểu. Vậy mọi người có ai biết chính xác từ nào đúng không? Hay có cách nào đơn giản để mình xác định từ nào là chuẩn trong những tình huống ngôn ngữ tương tự không nhỉ? Cảm ơn mọi người nhiều lắm!
Câu trả lời ngắn gọn: “trục trặc” là đúng chính tả, còn “chục chặc” là sai.
Vì sao “trục trặc” là đúng?
“Trục trặc” là một từ láy quen thuộc trong tiếng Việt, dùng để chỉ:
Ví dụ:
Từ này đã được dùng ổn định trong văn nói và văn viết, xuất hiện trong từ điển và các văn bản chuẩn.
Vì sao nhiều người nhầm thành “chục chặc”?
Có 2 lý do chính:
1. Nhầm lẫn âm “tr” và “ch”
Trong giao tiếp hằng ngày, đặc biệt ở một số vùng, âm “tr” và “ch” phát âm khá giống nhau, nên:
2. Cảm giác “quen tai”
“Chục chặc” nghe có vẻ “thuận miệng” nên nhiều người tưởng là đúng, nhưng thực tế không có trong từ điển chuẩn.
Mẹo nhớ nhanh để không nhầm
Chỉ cần nhớ cụm:
Cách kiểm tra từ đúng trong những trường hợp tương tự
Khi phân vân giữa hai từ na ná nhau, bạn có thể:
1. Tra từ điển uy tín
Ví dụ: từ điển tiếng Việt chính thống hoặc sách giáo khoa
2. Tìm trong văn bản chính thống
Báo chí lớn, tài liệu học thuật thường dùng từ chuẩn
3. Đặt câu thử
Nếu thấy từ nào “nghe quen” nhưng không xuất hiện trong tài liệu chuẩn → khả năng cao là sai
Kết luận
Đây là lỗi rất phổ biến, nên bạn nhầm cũng hoàn toàn bình thường. Chỉ cần nhớ một lần là sau này không bị “trục trặc” nữa.